Dane do obliczeń

Podaj przychod (dla JDG i sp. z o.o.) lub wynagrodzenie brutto (dla UoP)

Przychod (JDG/sp. z o.o.) lub wynagrodzenie brutto (UoP)
PLN
Koszty uzyskania przychodu (nie dotyczy UoP i ryczałtu)
PLN
Dotyczy kolumny JDG ryczałt
Wariant składek ZUS dla działalności

Porównanie netto miesięczne

Porównanie miesięczne - szczegóły

Podsumowanie roczne

Jaką formę prawną wybrać dla firmy?

Wybór formy prawnej działalności to jedna z najważniejszych decyzji finansowych przedsiębiorcy. Każda z 5 form - JDG na ryczałcie, JDG z podatkiem liniowym, JDG na skali podatkowej, umowa o prace (UoP) oraz sp. z o.o. - ma swoje zalety i wady.

Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) oferuje trzy formy opodatkowania do wyboru. Ryczałt ewidencjonowany to podatek od przychodu (bez odliczania kosztów) - ze stawkami od 3% do 15% w zależności od rodzaju działalności. Podatek liniowy to stałe 19% od dochodu (przychód minus koszty uzyskania przychodu). Skala podatkowa to 12% do 120 000 PLN dochodu rocznego i 32% powyżej, z kwotą wolną od podatku wynoszącą 30 000 PLN rocznie.

Umowa o prace (UoP) daje bezpieczeństwo zatrudnienia, płatny urlop, zasiłek chorobowy i składki opłacane częściowo przez pracodawcę. Efektywne obciążenie wynagrodzenia brutto jest jednak wysokie - łącznie z kosztami pracodawcy sięga ok. 40% całkowitego kosztu zatrudnienia.

Sp. z o.o. to forma z ograniczoną odpowiedzialnością majątkową wspólników, ale z podwójnym opodatkowaniem: CIT 9% od zysku spółki (mały podatnik) + PIT 19% od dywidendy wypłaconej wspólnikowi. Efektywna stawka podatkowa wynosi ok. 26,3%. Właściciel nie płaci ZUS, jeśli nie jest zatrudniony na umowie o zarządzanie.

Forma prawna Podatek Składki ZUS Odpowiedzialność
JDG ryczałt 3-15% od przychodu Tak (duży/mały/ulga) Pełna, osobista
JDG liniowy 19% od dochodu Tak (duży/mały/ulga) Pełna, osobista
JDG skala 12%/32% od dochodu Tak (duży/mały/ulga) Pełna, osobista
UoP (etat) 12%/32% od dochodu Tak (pracownik + pracodawca) Nie dotyczy
Sp. z o.o. CIT 9% + PIT 19% Nie (wspólnik bez umowy) Ograniczona do wkładu

JDG - formy opodatkowania i składki ZUS

Przedsiębiorca na JDG płaci składki ZUS społeczne (emerytalną, rentową, wypadkową, opcjonalnie chorobową) oraz składkę zdrowotną. Wysokość składek zależy od wariantu ZUS i formy opodatkowania.

Duży ZUS (pełny) - baza wymiaru w 2026 r. wynosi 5 460 PLN. Składki społeczne z chorobową to ok. 1 774 PLN/mies. Obowiązuje po 24 miesiącach preferencyjnego ZUS.

Mały ZUS (preferencyjny) - baza wymiaru wynosi 1 441,80 PLN. Składki społeczne z chorobową to ok. 485 PLN/mies. Dostępny przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności.

Ulga na start - przez pierwszych 6 miesięcy działalności brak składek społecznych. Przedsiębiorca płaci tylko składkę zdrowotną (min. ok. 314 PLN/mies.).

Składka zdrowotna na JDG zależy od formy opodatkowania:

  • Podatek liniowy: 4,9% dochodu (min. ok. 314 PLN)
  • Skala podatkowa: 9% dochodu (min. ok. 314 PLN)
  • Ryczałt: stawka zryczałtowana - 491,40 PLN (przychód do 60 tys.), 819,00 PLN (do 300 tys.) lub 1 474,20 PLN (powyżej 300 tys.)
Wariant ZUS Baza wymiaru Składki mies. (z chorobową) Dostępność
Duży ZUS 5 460 PLN ok. 1 774 PLN Po 24 mies. pref. lub od początku
Mały ZUS 1 441,80 PLN ok. 485 PLN Pierwsze 24 miesiące
Ulga na start - 0 PLN (tylko zdrowotna) Pierwsze 6 miesięcy

Umowa o prace vs B2B - kluczowe różnice

Porównanie etatu z B2B to nie tylko kwestia kwoty netto. Na UoP masz pełną ochronę prawną, płatny urlop i składki opłacane częściowo przez pracodawcę. Na B2B zyskujesz wybór formy opodatkowania, elastyczność i często wyższe zarobki netto.

Pracownik na UoP płaci składki ZUS pracownika (emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45% = łącznie 13,71% brutto) oraz składkę zdrowotną 9% od podstawy. Pracodawca dopłaca dodatkowe ok. 20,48% brutto w formie składek pracodawcy.

Na B2B przedsiębiorca sam opłaca składki ZUS i składkę zdrowotną, ale może wybrać korzystniejszą formę opodatkowania (ryczałt, liniowy, skala). Przy wynagrodzeniu powyżej 12 000-15 000 PLN brutto różnica na korzyść B2B może sięgać kilku tysięcy złotych miesięcznie.

Aspekt UoP (etat) B2B (JDG)
Płatny urlop 20 lub 26 dni rocznie Brak - samodzielne planowanie
Chorobowe (L4) Pełne L4 od 1. dnia Tylko przy dobrowolnej składce chorobowej
Formy opodatkowania Skala podatkowa 12%/32% Liniowy 19%, skala 12%/32%, ryczałt
Składki ZUS Potrącane z brutto + część pracodawcy Opłacane samodzielnie (stała kwota)
Ochrona prawna Pełna ochrona Kodeksu pracy Brak ochrony Kodeksu pracy
Koszt pracodawcy Brutto + ok. 20,48% narzutów Kwota na fakturze
Księgowość Nie dotyczy Wymagana (200-500 PLN/mies.)
Próg opłacalności B2B Ok. 10 000-12 000 PLN brutto (liniowy); ok. 8 000 PLN (ryczałt 12%)

Sp. z o.o. - podwójne opodatkowanie wyjaśnione

Sp. z o.o. podlega podwójnemu opodatkowaniu: najpierw CIT od zysku spółki, następnie PIT od dywidendy wypłaconej wspólnikowi. To sprawia, że efektywna stawka podatkowa jest wyższa niż w JDG.

Przykład: Przy zysku 100 000 PLN w sp. z o.o. (mały podatnik, CIT 9%):

  • CIT 9% = 9 000 PLN
  • Zysk po CIT = 91 000 PLN
  • PIT 19% od dywidendy = 17 290 PLN
  • Netto dla właściciela = 73 710 PLN
  • Efektywna stawka łącznie = 26,29%

Kiedy sp. z o.o. się opłaca:

  • Potrzebujesz ograniczonej odpowiedzialności majątkowej
  • Reinwestujesz zyski w spółkę (odraczasz wypłatę dywidendy i PIT)
  • Prowadzisz działalność z wieloma wspólnikami
  • Planujesz pozyskanie inwestorów lub sprzedaż udziałów
  • Właściciel nie jest na umowie o zarządzanie - brak ZUS

Kiedy sp. z o.o. się nie opłaca:

  • Regularnie wypłacasz cały zysk jako dywidendę - efektywny podatek 26,29% jest wyższy niż liniowy 19%
  • Niskie przychody - koszty obsługi sp. z o.o. (KRS, księgowość, sprawozdania) są niewspółmierne do zysków
  • Działasz sam - JDG jest prostsza i tańsza w prowadzeniu

Najczęstsze pytania o formy prawne działalności

Która forma prawna jest najkorzystniejsza podatkowo?
To zależy od wysokości przychodu, kosztów i indywidualnej sytuacji. Przy niskich kosztach i przychodach do ok. 300 000 PLN rocznie najczęściej wygrywa JDG na ryczałcie (np. 8,5% lub 12%). Przy wysokich kosztach uzyskania przychodu - JDG z podatkiem liniowym 19% lub skala podatkowa. Sp. z o.o. z CIT 9% opłaca się gdy reinwestujesz zyski lub potrzebujesz ograniczonej odpowiedzialności. Użyj kalkulatora powyżej, aby sprawdzić dokładne kwoty dla swojej sytuacji.
Ile zarobie netto na JDG przy przychodzie 15 000 PLN?
Przy przychodzie 15 000 PLN miesięcznie i kosztach 2 000 PLN: na ryczałcie 8,5% z dużym ZUS-em zarobisz ok. 11 800 PLN netto, na liniowym ok. 10 200 PLN, na skali podatkowej ok. 10 500 PLN. Dokładna kwota zależy od wariantu ZUS i roku podatkowego - sprawdź kalkulatorem powyżej.
Czym różni się ryczałt od podatku liniowego?
Ryczałt ewidencjonowany to podatek od przychodu (bez odliczania kosztów uzyskania przychodu), ze stawkami 3%-15%. Podatek liniowy to stałe 19% od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty. Ryczałt jest korzystny przy niskich kosztach działalności, a liniowy - przy wysokich kosztach (sprzęt, podwykonawcy, materiały). Dodatkowo różnią się składką zdrowotną: na ryczałcie jest zryczałtowana, na liniowym wynosi 4,9% dochodu.
Czy sp. z o.o. zawsze się opłaca przy wysokich przychodach?
Nie zawsze. Sp. z o.o. ma podwójne opodatkowanie (CIT 9% + PIT 19% od dywidendy = efektywnie 26,29%). Przy wysokich dochodach JDG liniowy (19%) lub ryczałt mogą dać niższe obciążenie podatkowe. Sp. z o.o. wygrywa głównie gdy: reinwestujesz zyski (nie wypłacasz dywidendy), potrzebujesz ograniczonej odpowiedzialności majątkowej lub masz wielu wspólników.
Jak obliczyć koszt pracodawcy przy umowie o pracę?
Koszt pracodawcy to wynagrodzenie brutto plus narzuty pracodawcy: składka emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa 1,67%, Fundusz Pracy 2,45% i FGSP 0,1%. Łącznie ok. 20,48% ponad kwotę brutto. Przy 10 000 PLN brutto koszt pracodawcy wyniesie ok. 12 048 PLN. To ważne przy porównywaniu z B2B - na etacie część kosztów pokrywa pracodawca, więc realna różnica jest mniejsza niż wynikałoby z porównania samych kwot netto.
Kiedy opłaca się przejść z etatu na B2B?
Przejście na B2B opłaca się finansowo zazwyczaj przy wynagrodzeniu brutto powyżej 10 000-12 000 PLN (przy liniowym 19%) lub ok. 8 000 PLN (przy ryczalcie 12%). Pamiętaj jednak, że na B2B tracisz płatny urlop (20-26 dni), pełne chorobowe, ochronę Kodeksu pracy i musisz sam opłacać ZUS oraz księgowość. Kalkulator powyżej pozwala dokładnie porównać oba scenariusze.
Czy na ryczałcie mogę odliczać koszty?
Nie. Ryczałt ewidencjonowany to podatek od przychodu, więc nie można odliczać kosztów uzyskania przychodu od podstawy opodatkowania. Można jednak odliczyć od przychodu składki ZUS społeczne, a od podatku - 50% składki zdrowotnej. Dlatego ryczałt opłaca się przede wszystkim w branżach o niskich kosztach prowadzenia działalności - np. IT (stawka 12%), doradztwo, usługi niematerialne, tłumaczenia.
Ile wynosi efektywny podatek w sp. z o.o.?
Efektywna stawka podatkowa w sp. z o.o. przy CIT 9% (mały podatnik, przychód do 2 mln EUR) wynosi ok. 26,29%. Obliczenie: zysk 100 PLN - CIT 9 PLN = 91 PLN. PIT 19% od dywidendy = 17,29 PLN. Łącznie: 9 + 17,29 = 26,29 PLN, czyli 26,29%. Przy CIT 19% (standardowa stawka) efektywna stawka rośnie do ok. 34,39%.
Czy mogę zmienić formę opodatkowania w trakcie roku?
Co do zasady nie. Formę opodatkowania JDG można zmienić do 20 lutego danego roku podatkowego, składając odpowiednie oświadczenie w urzędzie skarbowym. W trakcie roku zmiana nie jest możliwa (z drobnymi wyjątkami, np. przekroczenie limitu przychodów na ryczałcie). Sp. z o.o. zawsze podlega CIT - nie można przejść na PIT. Dlatego warto skorzystać z kalkulatora przed rozpoczęciem roku podatkowego i dobrze przemyśleć wybór formy.
Jaki jest próg opłacalności podatku liniowego?
Podatek liniowy 19% staje się korzystniejszy od skali podatkowej po przekroczeniu ok. 120 000 PLN dochodu rocznego (ok. 10 000 PLN/mies.). Poniżej tego progu skala podatkowa z 12% stawką i kwotą wolną 30 000 PLN dają niższy podatek. Dodatkowo na liniowym składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu (vs 9% na skali), co często przeważa szalę na korzyść liniowego już od ok. 8 000-9 000 PLN dochodu miesięcznego, mimo braku kwoty wolnej.
Metodologia obliczeń: Kalkulator uwzględnia aktualne stawki podatkowe i składkowe obowiązujące w 2026 roku. Źródła danych: ZUS.pl (bazy wymiaru składek), podatki.gov.pl (progi podatkowe, kwota wolna, stawki PIT/CIT). JDG ZUS społeczny: emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45%, wypadkowa 1,67%, FP 2,45%. Baza pełnego ZUS 2026: 5 460 PLN, preferencyjnego: 1 441,80 PLN. UoP: emerytalna pracownika 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45%, zdrowotna 9%, pracodawca +20,48%. Sp. z o.o.: CIT 9% (mały podatnik) + PIT 19% od dywidendy. Kwota wolna: 30 000 PLN. Progi: 12% do 120 000 PLN, 32% powyżej.
Ostatnia aktualizacja: luty 2026 - stawki ZUS i składki zdrowotne na rok 2026.

100% darmowy kalkulator. Bez rejestracji. Aktualne stawki 2026.

Znalazłeś błąd? Zgłoś go e-mailem — poprawimy jak najszybciej.